ร่องลึกมหาสมุทร

ร่องลึกมหาสมุทรเป็นส่วนที่ลึกที่สุดของพื้นมหาสมุทร ร่องลึกก้นสมุทรถือเป็นหนึ่งในขอบเขตทางธรรมชาติที่สำคัญที่สุดบนพื้นผิวในส่วนที่เป็นของแข็งของโลกระหว่างแผ่นเปลือกโลกสองแผ่น ร่องลึกเกิดจากการเคลื่อนตัวของเปลือกซึ่งการเคลื่อนตัวนี้จะมีแผ่นใดแผ่นหนึ่งที่ยุบตัวลงไปกลายเป็นร่องลึกที่เป็นแนวยาวไปตามพื้นมหาสมุทร ส่วนใหญ่ร่องลึกก้นสมุทรจะอยู่ในบริเวณที่เป็นรอยต่อของแผ่นเปลือกโลก เช่น รอยต่อของเปลือกโลกใต้มหาสมุทรแปซิฟิก และเขตรอยต่อของเปลือกโลกที่ทอดยาวใต้พื้นมหาสมุทร

มีปัจจัยหลายประการที่มีส่วนกำหนดความลึกของร่องลึกก้นสมุทร ปัจจัยที่สำคัญที่สุดคือปริมาณของตะกอนที่จะเข้าไปสะสมตัวอยู่ในร่องลึกจนอาจไม่แสดงลักษณะพื้นผิวที่แท้จริงของร่องลึกนั้น ดังนั้นจึงไม่ต้องสงสัยเลยว่าร่องลึกก้นสมุทรที่ลึกมากๆ ส่วนใหญ่จะมีความลึกตั้งแต่ 6,000 เมตรลงไป จุดที่ลึกที่สุดของโลกคือ ร่องลึกมาเรียน่า ในมหาสมุทรแปซิฟิกที่มีความลึกถึง 10,900 เมตรคาดว่าบางจุดลึกถึง 11,000 เมตร ซึ่งสามารถจมภูเขาเอเวอร์เรสได้เลยทีเดียว ร่องลึกที่มีระดับ 8,000 เมตรลงไปนั้นส่วนใหญ่จะอยู่ที่มหาสมุทรแปซิฟิก

มีการสำรวจใต้ร่องลึกก้นสมุทรมาแล้วหลายครั้ง เพื่อทราบถึงปัจจัยของการเกิดขึ้นของร่องลึก คาดว่าปัจจัยดังกล่าวเกิดขึ้นจะจากยุบตัวของแผ่นทวีปในช่วงที่มีการเคลื่อนตัวรวมถึงตะกอนบางชนิด ที่มีการตกตะกอนรูปลิ่มแบบปริซึมเป็นสิ่งที่พบได้ทั่วไปในร่องลึกก้นสมุทรที่อยู่ใกล้ผืนทวีป